Ochrona sygnalistów

Celem ustawy o ochronie sygnalistów jest zapewnienie sygnalistom ochrony przed odwetem. Sygnalista ma mieć możliwość zgłoszenia naruszeń wewnątrz i na zewnątrz organizacji (do wyznaczonego organu lub do mediów).

W szczególności ochrona sygnalistów ma wspierać:

• Zapewnienie transparentności i uczciwości: Sygnaliści odgrywają istotną rolę w ujawnianiu nieprawidłowości, nadużyć czy nawet przestępstw w miejscu pracy. Ich działania przyczyniają się do zachowania uczciwości oraz zapobiegają korupcji i oszustwom.
• Zachowanie etycznych standardów w biznesie: Działania sygnalistów mogą prowadzić do ujawnienia nieetycznych praktyk w firmach, co z kolei stawia przed nimi wyzwanie w kwestii poprawy standardów działania oraz przestrzegania prawnych i moralnych norm.
• Wzmacnianie zaufania społecznego: Chronienie sygnalistów buduje zaufanie społeczne do instytucji, organizacji oraz firm, które działają w sposób transparentny i otwarty na zgłaszanie nieprawidłowości.
• Poprawa systemów zarządzania ryzykiem: Dzięki doniesieniom sygnalistów możliwe jest wczesne wykrywanie potencjalnych zagrożeń i ryzyk dla organizacji. To umożliwia szybką reakcję i wprowadzenie odpowiednich działań korygujących, co przyczynia się do poprawy efektywności i bezpieczeństwa funkcjonowania firm.
• Przeciwdziałanie niesprawiedliwości i dyskryminacji: Sygnaliści często ujawniają nieprawidłowości związane z łamaniem praw pracowniczych, dyskryminacją czy mobbingiem. Chroniąc ich, chronimy także prawa i godność pracowników.

Sygnalista, znany również jako whistleblower, to osoba, która ujawnia nieprawidłowości, nadużycia lub nielegalne działania w swojej organizacji lub miejscu pracy.
Mogą to być m.in.:

• pracownicy (w tym pracownicy tymczasowi), kandydaci do pracy,
• członkowie zarządu,
• akcjonariusze, wspólnicy
• praktykanci, stażyści, wolontariusze
• kontrahent
• inne osoby związane z daną firmą.

Sygnaliści często podejmują decyzję o ujawnieniu informacji, które uważają za ważne dla społeczeństwa lub interesu publicznego, mimo ryzyka konsekwencji dla siebie, takich jak represje, zwolnienie z pracy lub szykany.

Ujawniane przez sygnalistów nieprawidłowości mogą dotyczyć różnych obszarów, takich jak:

• korupcja,
• nadużycia finansowe,
• naruszenia prawa pracy,
• bezpieczeństwo publiczne,
• ochrona środowiska
• zdrowie publiczne.

Działania sygnalistów mogą prowadzić do śledztw, postępowań sądowych lub wewnętrznych dochodzeń, które mogą doprowadzić do zmiany praktyk i zapobiec przyszłym nieprawidłowościom.

Sygnaliści odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu przejrzystości, uczciwości i odpowiedzialności w różnych sektorach gospodarki oraz instytucjach publicznych. Dzięki ich działaniom możliwe jest odkrywanie problemów, które mogłyby inaczej pozostać niezauważone, oraz podejmowanie działań naprawczych w celu poprawy standardów i praktyk działania.

Przepisy ustawy o ochronie sygnalistów w zakresie dotyczącym całego systemu zgłoszeń wewnętrznych mają dotyczyć podmiotów publicznych i prywatnych, na rzecz których pracę zarobkową świadczy co najmniej 50 osób według stanu na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku.

Powyższy próg zatrudnienia nie ma zastosowania do podmiotu prawnego wykonującego działalność w zakresie usług, produktów i rynków finansowych oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa transportu i ochrony środowiska.